Genel bilgilendirmedir, hukuki danışmanlık değildir. Mevzuat sık değişir; kontrol kapsamı ve periyotları için mevzuat.gov.tr'deki güncel metinleri esas alın. Son güncelleme: Kasım 2026.
Periyodik kontrol nedir?
Periyodik kontrol, iş ekipmanlarının ve tesisatların güvenli kullanılıp kullanılamayacağının, mevzuatta tanımlanan yetkili kişi ya da kuruluş tarafından belirli aralıklarla muayene edilmesi ve sonucun raporlanmasıdır. Kontrolleri yaptırmak işverenin yükümlülüğüdür.
Periyodik kontrol, bakımla karıştırılmamalıdır. Bakım ekipmanı çalışır tutar; periyodik kontrol ise ekipmanın güvenli olduğunu yetkili bir gözle belgeler. İyi işleyen bir tesiste ikisi aynı takvimde, birbirini tamamlayacak şekilde planlanır. Bakım tarafını periyodik bakım programı rehberimizde anlattık.
Temel mevzuat
Türkiye'de periyodik kontroller tek bir listede değil, birkaç düzenlemede yer alır:
- 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu. İşverenin genel yükümlülüklerini belirler; aşağıdaki yönetmeliklerin çoğu bu kanuna dayanır.
- İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği (Resmî Gazete, 25 Nisan 2013, sayı 28628). Hangi ekipman ve tesisatın periyodik kontrole tabi olduğu ve kontrollerin nasıl yapılacağı yönetmeliğin EK-III bölümündedir. Kapsamda kaldırma ve iletme ekipmanları, basınçlı kaplar, elektrik, topraklama ve paratoner gibi tesisatlar ile tezgâhlar yer alır.
- İş Ekipmanlarının Periyodik Kontrollerini Yapmaya Yetkili Kişilerin Kayıt ve Eğitimlerine İlişkin Tebliğ. Kontrolü kimin yapabileceğini düzenler: işveren, kontrolü yapacak kişinin EK-III'teki ilgili branştan olduğunu ve EKİPNET'te geçerli kaydı bulunduğunu kontrol etmekle yükümlüdür. Raporlarda kontrolü yapanın EKİPNET kayıt numarası bulunmalıdır.
- Asansör Periyodik Kontrol Yönetmeliği (Resmî Gazete, 4 Mayıs 2018, sayı 30411) ve Asansör İşletme ve Bakım Yönetmeliği (Resmî Gazete, 6 Nisan 2019, sayı 30737). Asansörler yılda en az bir kez, Bakanlıkça yetkilendirilen muayene kuruluşlarınca kontrol edilir.
- Bağlantılı düzenlemeler. Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik, Elektrik Tesislerinde Topraklamalar Yönetmeliği, Elektrik İç Tesisleri Yönetmeliği ve Çalışanların Patlayıcı Ortamların Tehlikelerinden Korunması Hakkında Yönetmelik de kendi alanlarındaki kontrol ve ölçümleri düzenler.
23 Aralık 2025 değişikliği: neler değişti?
İş Ekipmanları Yönetmeliğinde 23 Aralık 2025 tarihli ve 33116 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklik, periyodik kontrol sürecini önemli ölçüde güncelledi:
- EK-III yeniden düzenlendi. Kontrol periyotlarına bakarken değişikliğin işlendiği güncel metni kullanın.
- EKİPNET, İSG-KATİP içinde bir modül oldu. Periyodik kontrollerle ilgili kayıt ve takip bu modül üzerinden yürür.
- Sözleşme şartı. İşveren ile kontrolü yapacak yetkili kişi arasında, kontrolden en geç bir gün önce İSG-KATİP'teki örneğe uygun bir sözleşme düzenlenip karşılıklı onaylanmalıdır.
- Ekipman muayene kuruluşu tanımı yönetmeliğe eklendi; bazı ekipman grupları için geçiş süreleri öngörüldü.
Periyodik kontrol takvimi nasıl takip edilir?
- Kontrole tabi ekipmanları listeleyin. EK-III'ü ve asansör, yangın, elektrik gibi alanlardaki yönetmelikleri esas alarak hangi ekipman ve tesisatın kontrole tabi olduğunu belirleyin.
- Son kontrol tarihlerini ve raporları toplayın. Her ekipmanın son raporu, bir sonraki kontrolün başlangıç noktasıdır.
- Sonraki kontrol tarihlerini takvime işleyin. Pek çok ekipman ve tesisat için periyot yılda birdir. Asansörlerde bir sonraki yılın kontrol tarihi, içinde bulunulan yıl yapılan kontrolün tarihi esas alınarak belirlenir.
- Yetkili kişi veya kuruluşu önceden ayarlayın. Kişinin EKİPNET kaydını kontrol edin ve sözleşmeyi kontrolden en az bir gün önce İSG-KATİP üzerinden tamamlayın.
- Uygunsuzlukları kapatın. Raporda belirtilen eksikleri iş emrine dönüştürün, giderildiğini kayıt altına alın.
bayOS'ta yasal periyodik kontroller
bayOS bakım kütüphanesinde yasal kontroller ayrı bir sistem olarak yer alır. Bugün kütüphanedeki yasal periyodik kontroller:
- Basınçlı kaplar yasal muayenesi
- Paratoner ve topraklama sistemi kontrolleri
- Yangın tesisatı yasal muayenesi
- Sprinkler ve yangın dolapları muayenesi
- Havalandırma ve klima tesisatı muayenesi
- Konfor ölçümleri (aydınlatma, gürültü, toz, titreşim)
- Kullanım suyu analizi
Bunlara ek olarak ekipman programlarının içinde de yasal adımlar bulunur; örneğin elektrikli asansör programında yıllık asansör periyodik kontrolü, yangın pompası programında yıllık yasal kontroller yer alır. Kütüphane, değişen yönetmeliklere göre güncellenir.
- Takvimde. Yasal kontroller “Yasal Periyodik Kontrol” bakım tipiyle planlanır ve takvime dökülür; zamanı gelince iş emri kendiliğinden açılır.
- Dış firmayla. Kontrolü yapacak muayene kuruluşu ya da servis firması plana atanabilir.
- Rapor iş emrinde. Kontrol raporu iş emrine dosya olarak eklenir; ekipmanın geçmişinde saklanır ve denetimde tek tıkla bulunur.
- Uygunsuzluklar kapanana kadar. Rapordaki her eksik için iş emri açılır ve iş emri takibiyle kapanışa kadar izlenir.
Kontrollerinizi Excel'de planlamak isterseniz ücretsiz bakım planı şablonumuzdaki “Yasal Periyodik Kontrol” bakım tipini kullanabilirsiniz.
Kaynaklar
- mevzuat.gov.tr: yönetmeliklerin resmî ve güncel metinleri
- resmigazete.gov.tr: değişiklik yönetmelikleri
- Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İSGGM duyurusu: 23 Aralık 2025 değişikliği